top of page
Eulodia Dagua, "Sikwanga Amarun Song."
From interviews with Tod D. Swanson
Description
Not available
English Translation
I was in the chagra. When I was in the chagra, my dad arrived. I had gone out to the chagra very early in the morning when it was still dark.
So I was there in the morning when my dad arrived in the chagra. And when he arrived , upon arriving, he said to me, "Daughter,
"When your husband beats you, you should sing like this", he told me: "You are my eldest (daughter), so you can teach the younger ones.
Later, when I pass away, you will be left here still young. So teach them this (song)" he said to me.
“I’m going to sing to so you hear it,” he said to me. I had been standing up planting yuca but when he said that I sat down.
Now I’m going to sing; I was thinking of you, because you are here in the chagra.
When your husband gets angry, he gets angry with you.
You too, you go to the chagra, go up on hill hill, and after singing like this, you blow, ¡zhuu!, When he leaves in anger, blow! And that will be enough,” he said.
I didn’t know that; When he sang it, I heard it (for the first time), sitting on a log.
Toucan boa. //
“I was a Toucan boa woman, woman.”
Not a human woman //
I was not a human woman,
Toucan boa, touca boa woman I was.
I am not a human woman.
You looked at me thinking I was a human woman.
With my icaro singing//
I will wrap myself around your heart, I will wrap myself around (you) //
Toucan boa, toucan boa woman I am. Toucan boa woman I am. Yes. I am, I am .
Thinking I was (just) a human woman you look at me with anger. You look at me in anger//
With my icaro singing, I will wrap your heart.
“I’m going to wrap you” ///
When it is twelve noon //
I will carry your heart and your soul.
I am not a human woman. //
Standing like this. ¡Zhujuu! ¡Zhujuu! “This is how you blow,” my dad told me; that taught me to listen.
Kichwa Translation
Ñuka. ñuka chagray awrani. Chagray awshkay, ñuka yaya paktara uman... Ñuka tutallata chagrama purisha.
Awrani chagray chasay tutamanda paktara uman... ñuka yaya paktara chagray paktasha nira ushi nira.
Kanda kari makajpi kasna kantangui niwara, kan mangui ruku kipagunatas yachachingui niwara kasna.
Ñuka chingarishka washawas, kanga malta mangui sakiringa rawngui yachachingui nira chita.
Kanda uyachingarawni niwara kasna, chiga chasna nijpi. Ñuka lumu kaspita tarpujka zhan atiarishi tiarirani, tiarisha.
Kunan kantangarawni nira chiwarayku chiwarayku shamurani nira, kay chagray awshari nisha.
Kari piñarisha rijpiwas paychu piñarisha riwan nisha.
Kambas chagrata risha, lumay shayarisha kasna kantashaka washa ¨¡zhuuu, zhuuu! piñarisha rikpis pukungui nira. Chillata bastanga nisha nira.
Chiga, mana yachak charani chita pay kantashkata chiwi uyari ruyay tiarisha pay kantashka chi.
Sikwanga amarun //
sikwanga amarun warmi, warmi maranilla ya.
Mana runa warmichu arani //
Mana runa warmi charani, sikwanga amarun//
Warmi mara nira niya, mana runa warmichu .Ñuka gaya arani.
Kanga runa warmichu nishachu rikuwarangui
Ñuka ikarawanga//
kamba shunguta gaya pilluchinga rauni ya//
Sikwanga amarun //
Warmi marani niyari, sikwanga amarun, warmi marani niyari.
Mara niya, mara ni runa warmi nishachu kanga ñukata ya.
Piñasha rikwangui //
Ñuka ikara llawan, kamba shunguta gaya.
Pilluchinga rauni ya///
Zhushi indi ashkaybi//
Kambata shunguta gaya, kamba almata gaya apangarauni ya.
Mana runa warmi charani//
Chita shayasha ¡zhujuu! ¡zhujuu! kasna pukuna an niwak ara ñuka yaya. Chita chasna uyachiwara mm.
Spanish Translation
Yo estuve en la chagra, en la chagra estuve. Cuando estuve en la chagra, llegó mi papá. Yo, de mañanita, caminaba a la chagra.
Estuve en la chagra. Ahí en la mañana llegó mi papá en la chagra y, al llegar me dijo hija.
A usted, cuando la maltrate tu marido, cantará así, me dijo: Usted es la mayor enséñeles a las menores.
Después, cuando yo fallezca, tú seguirás siendo joven y podrás enseñarle eso.
“A ti te voy a hacer escuchar”, me dijo. Cuando me habló así, yo estaba sembrando palo de yuca. Entonces me levanté, pero al final me quedé sentado.
Ahora voy a cantar; venía pensando en ti, porque estás aquí en la chagra.
Cuando el marido se enoja, se enoja contigo.
Tú también, cuando vayas a la chagra en la loma, y al terminar de cantar así, ¡zhuu!, cuando él se enoje y se marche, soplarás. Y me dijo: “Con eso será suficiente.”
“Ahí”, yo no conocía ese canto; lo escuché cuando él cantó, sentado en un palo.
Boa de tucán. //
´´Boa de tucán, mujer era mujer´´.
No era mujer humana//
No era mujer humana, boa tucán //
Era una mujer boa, yo no soy una mujer humana.
Usted me vio pensando que era mujer humana.
Solo con mi poder//
voy a envolver tu corazón con mi poder//
Boa tucán //
¿Crees que soy solo una mujer? Yo soy una boa, una mujer tucán.
Usted pensaste que yo era una mujer humana.
Enojada me vez//
Con mi poder, envolveré tu corazón.
´´Te voy envolverte´´///
Cuando son las doce del mediodía //
Voy a llevar tu corazón y tu alma.
No soy una mujer humana.//
Parándome así. ¡Zhujuu! ¡Zhujuu! “Así se sopla”, me dijo mi papá; eso me enseñó a escuchar.
Analysis
Not available
bottom of page
