top of page

Delicia Dagua, "Ghosts Scare Thieves from the Chacra."

From interviews with Tod D. Swanson

Description

Not available

English Translation

Not available

Kichwa Translation

Paygunaga kayakpi kuti almaga shamuk sham nijmanun rukuguna, turi alma shamun kaparinaw, kaparijpi atarinaw atarisha kawsaj kuinta anura. Chi rayguta payguna chi, kay manachu rikuwanguichi imachari kanguna ñuka chargra yapa kuna kay kila niuranchi maycha kila ashka aparishka chi purama. Chay samita ñuka ashkayta charini shu wayku patay patay, chimi ña mana sakiw chunura, yapa yapa shuasha ña kilataga ña ñambi tukusha astanun astan rikungumi chi Campo Alegre runawguna. Chibi ña rabiachianura, chi kuti ñuka randi ñukas ushiwas awni kay kuinta ushi, shuk ushi. Shuk ñuka ñaña ushi paktamunun karan wata paktamunun payna kilata nisha. Rikuj rijpi pakisha payguna ña alli putangunalla tandarishka pakinaw undachirianaw ña astarishka pukashinalla ña, ña chibi rabiarisha chasna chasna kaparijpi chibi nirani ñuka ñañas purijmara comadre ñuka ñaña cumari, chanda ñuka ushushi Medilla. Yangami kawsashkay ñuka mamyachi mami, mama yaka shuanaw nisha tiawanara anguichi, chundatas kasta akta shayaj, chuntadas wen ishkushka, imatata ñuka apishas. Atun chunda aparij, kasna kasna shayak iilan, shuk ruyatas rikujpi illan, shuk ruyatas rikujpi illan. Ña chibi rabiarirani, chiga kutij shuj ruyaguna llulluguna shayanun. Chi sakisha rirani, chi shakisha riwshami rabiarisha. Rimarirani.... Midilla.... ... imata nishata kugan mana manyachik tukungui. Ñaupaga mamita manyachima, ñuka shuk pundamanda wañuy ñiwak maranguichi. Kumari Cilinda....... kaybi..... purijkunaga manyachisha tianaga, aya ashaga nishas manyachisha kunan makasha kachapangui, makasha kachapangui nisha kaparisha allpay aytari. Tun tun aytarisha, intiru kilasikita chasna purirani ñuka piñarishalla, chiga ahaw, chiga tunuy angui. Ña chi pasara ña unos 15 dias mas mara, chibiga ri chi shamushka kuti ñuka ñaña ushi shamushka Nila. Mikia kilata munanchi kasna kanyasha mikunga gustma inyi shina nin mami kuinta man ira man. Chiga chasna nijpi ñuka ña apasha aku rikunga pero chas apashka awnura, kunanbas chaylla apashka awnalla nirani. Chiga turi mana llullashacha kuintan, shuk sikiy kay intiru tandashka awnara, kaymanda chi intiruy chi inturu tandashka anawra. Chi washa pangata churasha yanga shukta shukta shukta pakisha ña lluchunaguracha nirani. Pay imas tukusha sakisha kallpawnura, chiga payna chasna rasha shina ñukanchi mas chishinalla rinchi. Chi rikuyrijpiga ña kila lluchuska kay tupu lluchushka awnura kilata chasna tandashka muntun chikan, pakishka chikan, shuk sikiy chaylla, tandarishacha ririawnara imachayri. Ña kunangama shayanun chi kila ruyaguna, chayra rikunguima ña killa lluchushkata chaybis sakishka nura, kila pakishka chaybi sachishka nuwra. Shuk bolsata, ishki bolsata apashka nawra chi bolsata chillay ichushkanawra, mana apashachu kallpashka nawra payna ima tukunun. Aha.. eso pacha ñukanchi kila ninchi, cacao blanco ninun..ahaw. Chita ñukanchi ñukanchimas andua shimy patas llatas sakirij, patas ninun andoa shimy. Kunata ñuka kuma ñañata ñaña kumari rimasha. Yanga mana kawsajpi rimari awnura, ñuka shuj punda wañuyma yapa shuasha puri. Ñuka ashaga ña rumi ima kaspi imanbas makasha kachay wañukiy mami nisha rimari. Ña kunanbas rimari manchi, rimay... rimay...rimarinchimi chasna. Ñuka rimarikmani chasna nisha rimarij aranguichi nisha ñuka aytarirani allpay aytarirani. Ñuka chasna kaparisha rimasha rimasha, chichari pay, imasna kuti, mana alli uyangui. Chasna aytarirani, chasna rimasha, chasna kaparisha, chasna allpata shinyi aytarina an mana ansallata. Shinyi pateashanisha piñarisha piñarisha aytarinchi, masti kamba taruga shina, kamba taruga kuinta piñarisha aytarinchi. Runa shuawta manyarisha kallparawguna kuti manyachijpi, ayara kachanguichu manyachingawa. Rimasha rimasha chi sakin pay almaga uyaw pay, chi almaga pay shuaguna, kallpachin... kallpachi. Chiga allira anchi rikujpi pakishka, shujpi rikujpi chibis pakishka manawra. Chi washa lluchuwshka rullay, shu kaspita churaska awnura. Cha away tiawguruna lluchuriaguna, chiga ishka bolsata chaybi shitasha. Kallpashka awnura, mana tianaw chiga, payna tandasha montunasha sachishkawna payana apangawa shuaguna. Shuaguna chi washa payna tiarisha lluchuskawna. Chitacha kallpachira pay nira uyarira. Chayga chaybi ichuska kallpashka awnura, chimanda shuktaga kay tupu kuchilloata payna pakishkataga. Kasnay masti kila siki paseajpi kasna tiarijtukunaga, kasna chari churashacha llukuraguna pakishawasha kilata pakishkawashaga. Kasna lluchuragunay chiga ña chi shitaj chi shitajrika ñukaga kuchillota ganaj ringarawni. Mushuk randishkalla kasna kuchillota chay sachishka rishkanga. Ima uyarira, chiwasha ñukanchirandi kilata kaballowan risha. Bolsay undachij payna sakishka bolsallayta astararni ñuka. Inda ñuka ñañawa ushushiwas ishkandiguna shamushkanura. Nila y pay shu kipa ushushi chi shamushka shamushkamanga ñuka ushushi. Chigunaga ña bolsa bolsa pakisha lun lun lun rasha kararuku an yapa llashaj asya. Chasha rasha bolsay undachiaga apamushaga sumak lluchusha payna irishagunara sumak mikuna. Chiga chasna mikunga uchu mangaygunay shitarisha mikunga payguna chasna shuasha purij. Shujunas, mana illak sakirijrani uchu manga gustu mikuna, gustu sakirij, aychawa timbuchijpi yapa alli sakirij, challuwa chakishishkay chus mikuna. Shinajpi chi........ Chi manyachij ayawnara chiguna kikin, kamba kikin rukumamawna anaw.

Spanish Translation

Not available

Analysis

Not available

CONTACT  US   
 

cotococha.ec@gmail.com 

480.276.5913

ANDES AND AMAZON FIELD SCHOOL

Sponsored by Title VI National Resource Centers at University of Wisconsin Madison, the University of Florida, Florida International University, the University of Pittsburgh, and Brigham Young University.

bottom of page